Foto gemaakt tijdens de doop van de Kuifeend op 21 mei 2026.

Bastiaan belde me om te zeggen dat ik een nieuwe boot, een dubbeltwee, mocht dopen. Ik zei: ik weet wel wat voor een dubbeltwee, en die naam hebben we nog niet: Huwelijksbootje.

Maar dat was niet de bedoeling. Het moest een vogel zijn, liefst te vinden in de buurt van de Eem.

Toen moest ik toch weer direct denken aan een huwelijk, dat van mijn broer. Daar vermaakte mijn oudste zoon, toen een manneke van een jaar of acht zich door gasten vragen te stellen in de trant van: noem een vogel met een K. Hij had zo’n vogel in zijn hoofd, en niemand kwam er mee. En juist deze vogel komt dus voor in het stroomgebied van de Eem. Hoe dat manneke toen deze vogel kende blijft een raadsel.

Voordat we verder gaan, wil ik Bastiaan bedanken voor de enorme eer om een boot te mogen dopen. Een unieke gebeurtenis in mijn leven als Baarnse roeier. Nog regelmatig zal ik vol trots naar deze boot kijken, terugdenkend aan dit moment.

Om dit moment nog meer waardigheid te geven, stel ik voor dat degene die de boot met een vogelnaam doopt in het vervolg een daarbij passend hoofddeksel op zet. Dat hoofddeksel schenk ik, als begin van een mooie traditie, aan de vereniging.

Hoofddeksel op: Nou, daar gaan we dan.

De vogel met een K broedt vanaf mei. Broedduur 23-28 dagen. Dus NU. Nesten zijn verborgen in oevervegetatie. De vogels zijn te vinden in weidegebieden en aan de randen van Eem en de randmeren.

Ze eten voornamelijk schelpdieren zoals zoetwatermossels, maar ook kreeftachtigen en andere waterdieren die tussen de waterplanten leven, staan op het menu. Ook waterplanten, zaden en granen. De vogels duiken naar voedsel. Als ze gaan trekken, trekken ze rond september weg uit hun broedgebied en komen daar weer aan rond april.

De algemene populatietrend van de vogels is stabiel. Het gaat om zo’n 20.000 broedparen in Nederland. 

De vogel heeft wat overeenkomsten met roeiers:
• Hij houdt vooral van natuurvriendelijke oevers;
• Hij is zeer gevoelig voor verstoring door waterrecreatie;
• De vogelbescherming waarschuwt daarom op de website: probeer verstoring zo veel mogelijk te voorkomen en bekijk ze op afstand.

Voor degenen die het nog steeds niet weten:

1. de mannetjes zijn opvallend zwart met witte flanken, vrouwtjes overwegend bruin met lichtere flanken.
2. Zowel mannetjes als vrouwtjes hebben een kuifje, en bij mannetjes is dat … langer.

We hebben het over de Kuifeend.

Met hun zwart-witte verenpak en kuif zijn de mannetjes van de kuifeend onmiskenbaar. In tegenstelling tot de wilde eend duiken kuifeenden naar hun voedsel. Het gele oog van deze vogel is opvallend. Op de diepere wateren dobberen de kuifeenden graag rond, maar zeker in de winter zijn ze ook in het stedelijk gebied terug vinden. Kuifeenden eten waterdieren die tussen de waterplanten leven. Ook de planten zelf worden gegeten.

Mannetjes zijn opvallend zwart met witte flanken, vrouwtjes overwegend bruin met lichtere flanken. Zowel mannetjes als vrouwtjes hebben een kuif, maar deze is bij mannetjes langer. In vlucht is te zien dat kuifeenden een witte baan over de slagpennen hebben lopen.

Man maakt tijdens balts hoge fluitende, gorgelende en trillend geluiden. Vrouw een laag “raah-raah”.

Foto vogel: Theo Verstrael via Saxifraga. Foto roeiboot: Roel Mariën. Tekst doop: Roel Mariën. Tekst vogel: Vogelbescherming.nl